{"id":8164,"date":"2025-07-13T20:52:36","date_gmt":"2025-07-13T17:52:36","guid":{"rendered":"https:\/\/www.mektephaber.com\/?p=8164"},"modified":"2025-07-13T20:52:37","modified_gmt":"2025-07-13T17:52:37","slug":"neden-zenginlestirme-iran-dunyada-agir-su-ureten-10-ulkeden-biri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.mektephaber.com\/?p=8164","title":{"rendered":"Neden Zenginle\u015ftirme; \u0130ran, D\u00fcnyada A\u011f\u0131r Su \u00dcreten 10 \u00dclkeden Biri"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tesnim Haber Ajans\u0131na g\u00f6re\u00a0baz\u0131 reakt\u00f6r t\u00fcrlerinde normal su yerine a\u011f\u0131r su kullan\u0131l\u0131r. Normal su bir oksijen atomu ve iki hidrojen atomundan olu\u015fur; ancak a\u011f\u0131r suyun yap\u0131s\u0131nda bir oksijen atomu ve iki d\u00f6teryum atomu bulunur. D\u00f6teryum, hidrojenin ba\u015fka bir izotopudur. D\u00f6teryum, normal hidrojene g\u00f6re daha a\u011f\u0131r oldu\u011fundan, bu molek\u00fcler bile\u015fi\u011fe \u201ca\u011f\u0131r su\u201d denir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0130ran uzmanlar\u0131 bu de\u011ferli maddeyi \u00fcretmeyi ba\u015farm\u0131\u015f ve \u00e7e\u015fitli alanlarda kullan\u0131ma sunmu\u015ftur. \u0130ran \u0130slam Cumhuriyeti, d\u00fcnyada a\u011f\u0131r su fabrikas\u0131na sahip 10 \u00fclkeden biridir. \u015eu anda Hendab A\u011f\u0131r Su Kompleksi\u2019nde y\u0131ll\u0131k olarak b\u00fcy\u00fck miktarlarda a\u011f\u0131r su \u00fcretilmekte ve bunun bir k\u0131sm\u0131 farkl\u0131 \u00fclkelere ihra\u00e7 edilmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">A\u011f\u0131r su veya D\u2082O, normal hidrojen (\u00b9H) atomlar\u0131 yerine daha a\u011f\u0131r izotop d\u00f6teryumun (\u00b2H veya D) bulundu\u011fu bir su molek\u00fcl\u00fcd\u00fcr. D\u00f6teryum, hafif hidrojene g\u00f6re yakla\u015f\u0131k iki kat daha a\u011f\u0131rd\u0131r ve bu \u00f6zellik, a\u011f\u0131r suya n\u00f6tronlar\u0131 etkili bi\u00e7imde yava\u015flatma (moderasyon) gibi benzersiz kabiliyetler kazand\u0131r\u0131r. Bu yetenek, do\u011fal uranyum yak\u0131t\u0131 kullanan reakt\u00f6rlerde hayati \u00f6neme sahiptir. Bu nedenle, D\u2082O n\u00fckleer sanayide, t\u0131bbi izotop \u00fcretiminde ve bilimsel ara\u015ft\u0131rmalarda yayg\u0131n olarak kullan\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hendab A\u011f\u0131r Su Kompleksi (IR-40), Erak kentinin 55 km kuzeybat\u0131s\u0131nda, 20 hektarl\u0131k bir arazi \u00fczerine in\u015fa edilmi\u015ftir ve tamamen yerli uzmanlar taraf\u0131ndan tasarlan\u0131p kurulmu\u015ftur. Projenin laboratuvar \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 1984 y\u0131l\u0131nda ba\u015flam\u0131\u015f, end\u00fcstriyel in\u015fas\u0131 1998 y\u0131l\u0131nda y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmi\u015f ve resmi i\u015fletmeye al\u0131nmas\u0131 2006 y\u0131l\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir. Bu yer, hammaddeye eri\u015fim, depremsel stabilite ve stratejik konum avantajlar\u0131ndan dolay\u0131 se\u00e7ilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">G\u00fcn\u00fcm\u00fczde a\u011f\u0131r su, uranyumdan sonra ikinci stratejik n\u00fckleer madde olarak g\u00f6r\u00fclmektedir ve kilogram ba\u015f\u0131na de\u011feri yakla\u015f\u0131k 1000 dolar olarak tahmin edilmektedir. \u0130ran, N\u00fckleer Anla\u015fma (KOEP) sonras\u0131nda 32 tonunu Amerika Birle\u015fik Devletleri\u2019ne, 38 tonunu ise Rusya\u2019ya ihra\u00e7 etmi\u015f; Asya ve Avrupa\u2019daki di\u011fer al\u0131c\u0131larla da g\u00f6r\u00fc\u015fmelere ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. \u0130ran\u2019\u0131n ihra\u00e7 pazar\u0131nda, \u00fcr\u00fcnlerin kalitesi ve ekipman dayan\u0131kl\u0131l\u0131\u011f\u0131 olumlu kar\u015f\u0131lanmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bununla birlikte, siyonist rejim 19 Haziran 2025\u2019te IR-40 kompleksi sahas\u0131na sald\u0131r\u0131 d\u00fczenlemi\u015ftir ancak sald\u0131r\u0131 sonras\u0131 yap\u0131lan a\u00e7\u0131klamada herhangi bir can kayb\u0131 veya radyasyon s\u0131z\u0131nt\u0131s\u0131n\u0131n ya\u015fanmad\u0131\u011f\u0131, alan\u0131n \u00f6nceden bo\u015falt\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bildirilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Y\u0131ll\u0131k yakla\u015f\u0131k 20 tonluk istikrarl\u0131 \u00fcretim ve ba\u015far\u0131l\u0131 ihracat sayesinde \u0130ran, a\u011f\u0131r su \u00fcretim ve tedari\u011finde d\u00fcnyan\u0131n \u00f6nde gelen 10 \u00fclkesi aras\u0131nda yerini korumaktad\u0131r. Bu konum, y\u00fcksek kapasite, \u00fcst\u00fcn kalite ve g\u00fc\u00e7l\u00fc uluslararas\u0131 pazar\u0131n birle\u015fimi sayesinde elde edilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kompleksin geli\u015fimi ve verim art\u0131\u015f\u0131, \u0130ran\u2019\u0131n teknolojideki kendine yeterlili\u011finin a\u00e7\u0131k g\u00f6stergesidir. IR-40\u2019\u0131n yeniden tasar\u0131m projesinin h\u0131zla ilerlemesi, t\u0131bbi \u00fcr\u00fcn \u00fcretimi ve \u00fcst d\u00fczey ihracat, \u00fclkeye yeni ekonomik ve teknik b\u00fcy\u00fcme f\u0131rsatlar\u0131 yaratmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sonu\u00e7 olarak \u0130ran, y\u00fcksek safl\u0131kta b\u00fcy\u00fck miktarlarda a\u011f\u0131r su \u00fcretimi ve ihracat\u0131yla, k\u00fcresel alandaki ba\u015fl\u0131ca akt\u00f6rler aras\u0131ndaki yerini korumaktad\u0131r. Hendab Kompleksi de karma\u015f\u0131k bir teknolojinin yerli imkanlarla ba\u015far\u0131l\u0131 \u015fekilde hayata ge\u00e7irilmesi ve stratejik \u00fcr\u00fcnlerden gelir sa\u011flanmas\u0131n\u0131n somut \u00f6rne\u011fidir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tesnim Haber Ajans\u0131na g\u00f6re\u00a0baz\u0131 reakt\u00f6r t\u00fcrlerinde normal su yerine a\u011f\u0131r su kullan\u0131l\u0131r. Normal su bir oksijen atomu ve iki hidrojen atomundan olu\u015fur; ancak a\u011f\u0131r suyun yap\u0131s\u0131nda bir oksijen atomu ve iki d\u00f6teryum atomu bulunur. D\u00f6teryum, hidrojenin ba\u015fka bir izotopudur. D\u00f6teryum, normal hidrojene g\u00f6re daha a\u011f\u0131r oldu\u011fundan, bu molek\u00fcler bile\u015fi\u011fe \u201ca\u011f\u0131r su\u201d denir. \u0130ran uzmanlar\u0131 bu &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":8165,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"rop_custom_images_group":[],"rop_custom_messages_group":[],"rop_publish_now":"initial","rop_publish_now_accounts":[],"rop_publish_now_history":[],"rop_publish_now_status":"pending","h5ap_radio_sources":[],"footnotes":""},"categories":[8,2],"tags":[],"class_list":["post-8164","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-batiasya","category-dunya"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.mektephaber.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8164","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.mektephaber.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.mektephaber.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mektephaber.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mektephaber.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8164"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.mektephaber.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8164\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8166,"href":"https:\/\/www.mektephaber.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8164\/revisions\/8166"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mektephaber.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/8165"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.mektephaber.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8164"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mektephaber.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8164"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mektephaber.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8164"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}