{"id":6559,"date":"2025-04-22T22:11:02","date_gmt":"2025-04-22T19:11:02","guid":{"rendered":"https:\/\/www.mektephaber.com\/?p=6559"},"modified":"2025-04-22T22:11:02","modified_gmt":"2025-04-22T19:11:02","slug":"arakci-iranin-guvenligi-asla-muzakere-konusu-degil","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.mektephaber.com\/?p=6559","title":{"rendered":"Arak\u00e7i: \u0130ran&#8217;\u0131n g\u00fcvenli\u011fi asla m\u00fczakere konusu de\u011fil!"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0130ran D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Carnegie Konferans\u0131&#8217;ndaki konu\u015fmas\u0131nda, m\u00fczakerelerin konusunun sadece yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131 ve \u0130ran n\u00fckleer meselesi olmas\u0131 gerekti\u011fini vurgulayarak \u015funlar\u0131 kaydetti: \u0130ran hi\u00e7bir zaman g\u00fcvenli\u011fini m\u00fczakere konusu etmeyecektir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tesnim Haber Ajans\u0131n\u0131n haberine g\u00f6re\u00a0\u0130ran \u0130slam Cumhuriyeti&#8217;nin New York&#8217;taki Birle\u015fmi\u015f Milletler Daimi Temsilcili\u011fi, d\u00fcn yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada, \u0130ran D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Seyyid Abbas Arak\u00e7i&#8217;nin pazartesi g\u00fcn\u00fc Carnegie Uluslararas\u0131 N\u00fckleer Politika Konferans\u0131&#8217;nda sanal olarak yapmas\u0131 planlanan konu\u015fmas\u0131n\u0131n iptal oldu\u011funu belirtti.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu temsilcilik, \u0130ran D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131&#8217;n\u0131n konu\u015fma metnini yay\u0131mlad\u0131. Arak\u00e7i&#8217;nin konu\u015fmas\u0131ndan baz\u0131 b\u00f6l\u00fcmler \u015f\u00f6yle:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0130ran, 1960&#8217;l\u0131 y\u0131llarda N\u00fckleer Silahlar\u0131n Yay\u0131lmas\u0131n\u0131n \u00d6nlenmesi Anla\u015fmas\u0131&#8217;n\u0131 (NPT) imzalayan taraf olarak, uzun s\u00fcredir bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l n\u00fckleer teknolojiye k\u00fcresel eri\u015fim ve n\u00fckleer silahlar\u0131n reddedilmesi ilkelerine ba\u011fl\u0131 kalm\u0131\u015ft\u0131r. Ayr\u0131ca, \u0130ran&#8217;\u0131n dini liderinin bu t\u00fcr silahlar\u0131 yasaklayan dini fetvas\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla, ahlaki ve dini gerek\u00e7elerle n\u00fckleer silahlara resmi olarak kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kan d\u00fcnyadaki tek \u00fclkeyiz. \u0130ran ayr\u0131ca uzun zamand\u0131r Ortado\u011fu&#8217;da n\u00fckleer silahlardan ar\u0131nd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bir b\u00f6lge (son zamanlarda ise kitle imha silahlar\u0131ndan ar\u0131nd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f b\u00f6lge) yarat\u0131lmas\u0131n\u0131n kararl\u0131 bir savunucusu olmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu fikri ilk kez 1974 y\u0131l\u0131nda M\u0131s\u0131r&#8217;a y\u00f6nelttik ve bu hedef h\u00e2l\u00e2 d\u0131\u015f politikam\u0131z\u0131n temel ta\u015flar\u0131ndan biri olmaya devam ediyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc biz n\u00fckleer silahlar\u0131n b\u00f6lgemizde ve d\u00fcnyada yeri olmad\u0131\u011f\u0131na inan\u0131yoruz. &nbsp;Bat\u0131l\u0131 \u00fclkeler, \u0130srail rejiminin n\u00fckleer cephaneli\u011fine g\u00f6z yumarak, NPT&#8217;ye kat\u0131lmay\u0131 ve Uluslararas\u0131 Atom Enerjisi Ajans\u0131&#8217;n\u0131n denetimini kabul etmeyi reddederek, k\u00fcresel yay\u0131lman\u0131n \u00f6nlenmesi sisteminde \u00e7ifte standart yaratm\u0131\u015flard\u0131r. Y\u0131l art\u0131k 2025, bu ikiy\u00fczl\u00fcl\u00fc\u011fe son verilmeli.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Maalesef, (\u0130ran&#8217;\u0131n) bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l n\u00fckleer program\u0131 yanl\u0131\u015f anla\u015f\u0131lmalar ve siyasi ama\u00e7l\u0131 anlat\u0131lar nedeniyle yanl\u0131\u015f tan\u0131t\u0131l\u0131yor. Bu zehirli e\u011filimin de\u011fi\u015fmek \u00fczere olabilece\u011fi konusunda ihtiyatl\u0131 bir iyimserli\u011fe sahibim. Trump, \u00f6nceki y\u00f6netimlerin yapt\u0131\u011f\u0131 felaket niteli\u011findeki hatalar\u0131n fark\u0131nda g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Bunlar, b\u00f6lgemizde Amerikal\u0131 vergi m\u00fckelleflerine trilyonlarca dolara mal olan ve Amerika Birle\u015fik Devletleri&#8217;ne hi\u00e7bir fayda sa\u011flamayan hatalar.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0130ran, ABD ile kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 sayg\u0131 temelinde ve e\u015fit bir tutumla ili\u015fki kurmaya haz\u0131r oldu\u011funu uzun zamand\u0131r ortaya koymaktad\u0131r. Bu, n\u00fckleer santrallerimiz i\u00e7in yak\u0131t \u00fcretme yetene\u011fi de dahil olmak \u00fczere, NPT&#8217;ye taraf bir \u00fclke olarak haklar\u0131m\u0131z\u0131n tan\u0131nmas\u0131n\u0131 da i\u00e7eriyor. Gizleyecek hi\u00e7bir \u015feyimizin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da \u00e7ok net bir \u015fekilde ortaya koyduk. \u0130\u015fte bu nedenle \u0130ran, 2015 n\u00fckleer anla\u015fmas\u0131yla d\u00fcnyan\u0131n g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc en kapsaml\u0131 denetim d\u00fczenleme sistemini kabul etti.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">ABD&#8217;nin 2018&#8217;de KOEP\u2019ten \u00e7ekilmesi ve ard\u0131ndan yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n yeniden uygulanmas\u0131 bu ilerlemeyi sekteye u\u011fratt\u0131 ve g\u00fcveni a\u015f\u0131nd\u0131rd\u0131 ancak t\u00fcm bu aksiliklere ra\u011fmen \u0130ran bir kez daha diplomasiye olan ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koyuyor. \u0130leriye gidebilmek i\u00e7in temelin sa\u011flam olmas\u0131, her m\u00fczakerenin makul ve adil uzla\u015fma ilkesi \u00fczerine kurulmas\u0131 gerekir. Eylemlerimiz kendi ad\u0131na; KOEP\u2019te n\u00fckleer silah edinmeyece\u011fimize dair taahh\u00fcd\u00fcm\u00fcze ba\u011fl\u0131 kald\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 ve bu ger\u00e7ek yak\u0131n zamanda ABD Ulusal \u0130stihbarat Direkt\u00f6r\u00fc taraf\u0131ndan da teyit edildi\u011fini g\u00f6steriyor. ABD&#8217;nin KOEP\u2019ten \u00e7ekilmesinden yedi y\u0131l sonra bile taahh\u00fcd\u00fcm\u00fcz\u00fc yerine getirdi\u011fimiz i\u00e7in \u0130ran\u2019\u0131n her zaman imzalad\u0131\u011f\u0131 \u015feye sayg\u0131 g\u00f6sterdi\u011fini g\u00f6steriyor. Aksini iddia edenler ya yanl\u0131\u015f bilgilendirilmi\u015flerdir ya da aldat\u0131c\u0131d\u0131rlar.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ele al\u0131nmas\u0131 gereken iki yanl\u0131\u015f anlama daha var: Birincisi, baz\u0131 \u00e7evreler \u0130ran ile ABD aras\u0131ndaki mevcut diplomatik s\u00fcreci a\u00e7\u0131k\u00e7a manip\u00fcle etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. Bu \u00e7abalar\u0131 aras\u0131nda, &#8220;olas\u0131 bir anla\u015fman\u0131n ba\u015fka bir KOEP olaca\u011f\u0131&#8221; \u015feklindeki yanl\u0131\u015f iddia da yer al\u0131yor. Ba\u015far\u0131 \u00f6nemli olmakla birlikte, \u0130ran&#8217;daki bir\u00e7ok ki\u015finin KOEP\u2019in art\u0131k bizim i\u00e7in yeterince iyi olmad\u0131\u011f\u0131na&nbsp;inand\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtmek istiyorum.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0130ran&#8217;\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 garanti alt\u0131na alan ve t\u00fcm taraflar\u0131n kayg\u0131lar\u0131n\u0131 gideren yeni bir anla\u015fma istiyorlar ve ben de bu talebe kat\u0131lmaya meyilliyim. \u015eimdi Trump ad\u0131na konu\u015famam ama ge\u00e7mi\u015fteki eylemleri g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda onun da ba\u015fka bir KOEP istemedi\u011fini varsayabiliriz.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0130kincisi, \u0130ran hi\u00e7bir zaman ABD ile ekonomik ve bilimsel i\u015fbirli\u011fi yoluna girmedi. Engel, \u00e7o\u011fu zaman ayn\u0131 \u00e7\u0131kar gruplar\u0131n\u0131n etkisi alt\u0131nda hareket eden \u00f6nceki ABD y\u00f6netimleri olmu\u015ftur. Yak\u0131n zamanda Washington Post&#8217;ta yay\u0131nlanan bir yaz\u0131mda da belirtti\u011fim gibi, ekonomimizin sundu\u011fu trilyon dolarl\u0131k f\u0131rsat, hidrokarbon d\u0131\u015f\u0131 kaynaklardan temiz elektrik \u00fcretmemize yard\u0131mc\u0131 olabilecek olanlar da dahil olmak \u00fczere, Amerikan \u015firketlerine a\u00e7\u0131k olabilir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0130leriye bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, olas\u0131 bir anla\u015fman\u0131n \u0130ran&#8217;\u0131n ekonomik \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131n korunmas\u0131, g\u00fc\u00e7l\u00fc bir izleme ve do\u011frulama program\u0131n\u0131n uygulanmas\u0131 ve \u0130ran&#8217;\u0131n n\u00fckleer program\u0131n\u0131n bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l niteli\u011finin g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 temeline dayanmas\u0131 gerekti\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir. Ancak bu yakla\u015f\u0131m uzun vadeli istikrar ve kesinlik getirebilir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u00fczakerelerin kapsam\u0131n\u0131n da net olmas\u0131 gerekiyor; M\u00fczakerelerin sadece yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131 ve n\u00fckleer meseleye odaklanmas\u0131 gerekiyor. \u0130ran&#8217;\u0131n g\u00fcvenli\u011fi, bizim gibi \u00e7alkant\u0131l\u0131 bir b\u00f6lgede&nbsp;asla m\u00fczakere konusu de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ayn\u0131 \u015fekilde \u0130ran&#8217;\u0131n medeniyet ge\u00e7mi\u015fine ve kadim tarihimizin yaratt\u0131\u011f\u0131 k\u00fclt\u00fcrel ve siyasal kimli\u011fe sayg\u0131 g\u00f6sterilmesinin gereklili\u011fi de \u00f6nemlidir. Onurlu \u0130ran milletine y\u00f6nelik tehdit ve bask\u0131lar uzun zamand\u0131r ters etki yarat\u0131yor, uzla\u015fma yollar\u0131n\u0131 a\u00e7mak yerine kapat\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sonu\u00e7 olarak \u0130ran, k\u00fcresel n\u00fckleer silahs\u0131zlanma \u00e7er\u00e7evesinde bir istisna olarak g\u00f6r\u00fclmemelidir. N\u00fckleer Silahlar\u0131n Yay\u0131lmas\u0131n\u0131n \u00d6nlenmesine Dair Anla\u015fmaya imza atan \u0130ran, di\u011fer \u00fcyelerle ayn\u0131 haklara sahiptir ve y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerine uymakla y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr. Adil ve kal\u0131c\u0131 bir \u00e7\u00f6z\u00fcme ula\u015fmak i\u00e7in bu e\u015fitlik ilkesine sayg\u0131 g\u00f6sterilmesi \u015fartt\u0131r. Ayr\u0131ca, k\u00fcresel n\u00fckleer silahs\u0131zlanma d\u00fczenlenmesinin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrebilmesi i\u00e7in t\u00fcm taraflar\u0131n, \u00f6zellikle n\u00fckleer silah sahibi \u00fclkelerin, y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerine uymas\u0131 gerekiyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0130ran, n\u00fckleer silah tehdidinden uzak, daha g\u00fcvenli bir b\u00f6lge in\u015fa etme yolunda \u00fczerine d\u00fc\u015fen rol\u00fc oynamaya haz\u0131rd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130ran D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Carnegie Konferans\u0131&#8217;ndaki konu\u015fmas\u0131nda, m\u00fczakerelerin konusunun sadece yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131 ve \u0130ran n\u00fckleer meselesi olmas\u0131 gerekti\u011fini vurgulayarak \u015funlar\u0131 kaydetti: \u0130ran hi\u00e7bir zaman g\u00fcvenli\u011fini m\u00fczakere konusu etmeyecektir. Tesnim Haber Ajans\u0131n\u0131n haberine g\u00f6re\u00a0\u0130ran \u0130slam Cumhuriyeti&#8217;nin New York&#8217;taki Birle\u015fmi\u015f Milletler Daimi Temsilcili\u011fi, d\u00fcn yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada, \u0130ran D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Seyyid Abbas Arak\u00e7i&#8217;nin pazartesi g\u00fcn\u00fc Carnegie Uluslararas\u0131 N\u00fckleer Politika &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":6560,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"rop_custom_images_group":[],"rop_custom_messages_group":[],"rop_publish_now":"initial","rop_publish_now_accounts":[],"rop_publish_now_history":[],"rop_publish_now_status":"pending","h5ap_radio_sources":[],"footnotes":""},"categories":[8,2],"tags":[],"class_list":["post-6559","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-batiasya","category-dunya"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.mektephaber.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6559","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.mektephaber.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.mektephaber.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mektephaber.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mektephaber.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6559"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.mektephaber.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6559\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6561,"href":"https:\/\/www.mektephaber.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6559\/revisions\/6561"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mektephaber.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/6560"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.mektephaber.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6559"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mektephaber.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6559"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mektephaber.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6559"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}