İran ile Avrasya Ekonomik Birliği ülkeleri arasında serbest ticaretin başlamasıyla birlikte İran ticareti sıçrama yoluna giriyor.
Rusya, Kazakistan, Belarus, Ermenistan ve Kırgızistan’ı içeren Avrasya Ekonomik Birliği, 2015 yılında üyeler arasında ekonomik ve ticari iş birliğini kolaylaştırmak amacıyla kuruldu.
ParsToday’in Fars Haber Ajansı’ndan aktardığına göre; İran, HŞ 1398 (2019 Miladi) yılında bu birlikle bazı mallarda gümrük tarifelerinin düşürülmesini içeren bir tercihli ticaret anlaşması imzaladı. Bu anlaşma ticari ilişkilerin genişlemesine zemin hazırladı ve nihayetinde HŞ 1401 yılı Dey ayında İran ve Avrasya Birliği serbest ticaret anlaşmasını imzaladı. Bu anlaşmanın uygulanması HŞ 25 Ordibeheşt 1404 tarihinde başlayacak. Bu anlaşma kapsamında, İran ve birliğin beş üye ülkesi arasındaki tarife kodlarının yüzde 87’si düşürülecek.
Bu anlaşmanın yürürlüğe girmesiyle İran, Avrasya Ekonomik Birliği’nin beş üye ülkesi olan Rusya, Kazakistan, Belarus, Ermenistan ve Kırgızistan ile serbest ticaret alışverişine girecek. Bu ülkeler enerji, tahıl, gıda, metal, makine ve tarım ürünleri gibi alanlarda nispi avantaja sahipler ve mal alışverişinde İran için etkili ortaklar olabilirler.
İran Ticareti Geliştirme Örgütü eski Başkanı Alireza Peymanpak’a göre, “Avrasya ile serbest ticaret anlaşması, İran’ın bölgedeki ticari konumunu yeniden tanımlamak için eşsiz bir fırsat sunuyor. Yaptırımlar ve geleneksel kısıtlamalar göz önüne alındığında, 180 milyonluk Avrasya pazarı, İranlı üreticiler için en güvenli ve istikrarlı ihracat hedeflerinden biri olarak işlev görebilir.”
– İran ve Avrasya Serbest Ticaret Anlaşmasının Güçlü Yönleri
1 – Tarife İndirimleri: Gümrük tarifelerinin kademeli olarak kaldırılması veya düşürülmesiyle, ihracatçılar ve ithalatçılar için alışveriş maliyeti azalır.
2 – İhracat Pazarlarının Çeşitlendirilmesi: İran, 180 milyonluk Avrasya Birliği pazarından yararlanarak birkaç geleneksel pazara olan bağımlılığını azaltabilir.
3- Petrol Dışı İhracatın Büyümesi: Bu anlaşma, İran’ın sanayi, tarım ve madencilik ürünleri ihracatını artırmak için bir fırsattır.
4 – Jeopolitik İlişkilerin Güçlendirilmesi: Ekonomik iş birliği, bölgesel ülkelerle siyasi ve stratejik ilişkilerin derinleşmesine yol açabilir.
5 – Bölgesel Ulaşım Kapasitelerinin Kullanımı: İran’dan Avrasya’ya olan transit yolları (Kuzey-Güney Koridoru gibi) daha aktif hale gelecektir.
– “Avrasya ile Serbest Ticaret Anlaşması”nın İran Ticareti Üzerindeki Etkileri
1 – İkili Ticaret Hacminde Artış: Tahminler, bu anlaşmanın yürürlüğe girmesiyle İran’ın Avrasya Birliği ile ticaret hacminin yılda 12 milyar doları aşabileceğini gösteriyor.
2 – Yaptırımların Etkisinin Azaltılması: Dolar dışı ve İran ile uyumlu ülkelerle ticaretin genişletilmesi, Batı’nın yaptırımlarının etkisini bir ölçüde azaltabilir.
3 – İç Yatırım Motivasyonunun Artması: Yerli üreticiler, yeni pazarlara erişimle birlikte kaliteyi artırma ve üretim yapma konusunda daha fazla motive olacaklardır.
